Niet gecategoriseerd

Een goed begin is het halve werk. In de auditpraktijk zien wij echter het tegenovergestelde: een slecht begin resulteert vrijwel altijd in meerwerk. Heeft u aan het begin van het jaar nog geen PBC-lijst ontvangen van uw accountant, dan is de kans groot dat de audit niet soepel zal verlopen.

Een veelgehoorde gedachte is: “Dat komt later wel, zij hebben het nu druk.” In de praktijk zien wij dat juist deze afwachtende houding leidt tot een slechte auditvoorbereiding. Zonder PBC en zonder duidelijke auditplanning loopt u structureel achter de feiten aan. U kunt niet plannen, geen belangrijke risico’s vooraf bespreken en onvoldoende afstemmen met uw organisatie. Het gevolg is dat u gedurende de controle continu wordt verrast door auditverzoeken.

In deze blog leggen wij uit waarom dit gebeurt, welke risico’s dit met zich meebrengt en waarom juist aan het begin van het jaar actie nodig is.

Geen PBC aan het begin van het jaar: waarom dit een alarmsignaal is

Veel accountantskantoren starten het jaar met een volle agenda. Jaarafsluitingen, nieuwe klanten, strengere regelgeving en personeelstekorten zorgen ervoor dat PBC-lijsten vaak pas laat worden verstuurd.

Dat lijkt misschien logisch, maar het effect ligt grotendeels bij u als controleklant. Zolang u geen PBC heeft:

• Weet u niet welke informatie nodig is
• Kunt u geen interne auditplanning maken
• Is het onduidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is
• Ontbreekt een gezamenlijk startpunt met de accountant

Dit is vaak het begin van een slechte auditvoorbereiding, zonder dat dit direct zichtbaar is.

Hoe een slechte auditvoorbereiding u continu achter de feiten aan laat lopen

Wat gebeurt er als u start zonder PBC en planning?
De audit komt niet gepland op gang, maar druppelsgewijs.

In de praktijk zien wij dan:

• De PBC van vorig jaar wordt één-op-één doorgerold
• Auditvragen komen onverwacht binnen
• Deadlines worden tussentijds bepaald
• Veel communicatie verloopt versnipperd via e-mail
• Documentatie moet “even tussendoor” worden aangeleverd
• Interne prioriteiten worden steeds opnieuw verstoord

U bent niet meer aan het sturen, maar aan het reageren. De accountant bepaalt uw agenda, niet andersom.

Geen planning = geen afstemming met uw organisatie

Zonder PBC kunt u geen realistische auditplanning opstellen. Dat betekent ook dat u intern niet efficiënt kunt afstemmen.

Denk aan:

• Beschikbaarheid van finance, IT of HR
• Afstemming met maand- en kwartaalafsluitingen
• Vakanties en piekperiodes
• Managementmomenten voor review en besluitvorming

Volgens ISA 300 (Planning van de controle) is afstemming tussen accountant en organisatie essentieel voor een effectieve controle. Zonder voorbereiding wordt die afstemming vrijwel onmogelijk.

De accountant heeft het druk en u betaalt de prijs

Dat accountants het druk hebben aan het begin van het jaar is begrijpelijk. De structurele uitdagingen binnen audit firms nemen toe: personeelstekorten, hogere werkdruk per audit en steeds complexere wet- en regelgeving.

Van druk bij de accountant naar meerwerk bij u als controleklant

De onderstaande visual laat zien hoe deze uitdagingen zich vertalen naar de praktijk. Wat begint bij beperkte capaciteit en onvoldoende tijd voor planning, komt uiteindelijk terecht bij u als organisatie.

Uitdagingen bij audit firms in 2025 en de gevolgen voor auditvoorbereiding, PBC-kwaliteit en meerwerk bij controleklanten.

Voor de controleklant betekent dit concreet:

• Een PBC die te laat en niet volledig wordt ontvangen
• Een overload aan e-mails met inefficiënte auditvragen
• Bottlenecks binnen het finance team
• Het verschuiven van de aftekendatum zonder echte invloed
• Discussies over meerwerk en extra kosten achteraf

Dit patroon zien wij structureel terug bij organisaties die zonder duidelijke auditvoorbereiding starten.

U wordt geleefd door de audit in plaats van andersom

Een goede auditvoorbereiding geeft rust, overzicht en voorspelbaarheid. Het ontbreken daarvan doet precies het tegenovergestelde.

Veelgehoorde reacties zijn:

• “We zijn continu brandjes aan het blussen”
• “Het voelt alsof de audit nooit stopt”
• “Elke week komt er weer iets nieuws bij”

In plaats van een gecontroleerd proces wordt de audit een doorlopende stroom van ad-hoc verzoeken die uw dagelijkse bedrijfsvoering verstoort.

De financiële impact van achter de feiten aan lopen

In de praktijk zien wij dat organisaties die zonder vaste auditvoorbereiding starten, circa 25% meer interne tijd besteden aan auditondersteuning dan organisaties met een duidelijke PBC en planning.

Dit extra werk bestaat onder andere uit:

• Herhaald aanleveren van informatie
• Opnieuw uitleggen van processen
• Laat herstellen van fouten
• Extra overlegmomenten

Dit is een direct gevolg van een slechte auditvoorbereiding aan het begin van het jaar.

Wat kunt u doen als u nog geen PBC heeft ontvangen?

Wachten is geen strategie. Ook zonder PBC kunt u regie nemen over uw auditvoorbereiding.

Praktische acties:

• Breng uw kernprocessen en documentatie zelf in kaart
• Stel een voorlopige interne auditplanning op
• Benoem per onderwerp een verantwoordelijke
• Leg vast wat vorig jaar is opgevraagd en aangepast
• Werk toe naar een goed gedocumenteerde afsluiting met duidelijke onderbouwing
• Ga proactief in gesprek met uw accountant over timing en verwachtingen

Auditvoorbereiding begint niet bij de accountant, maar bij uzelf.

Waarom juist het begin van het jaar beslissend is

De keuzes die u in januari en februari maakt, bepalen het verloop van de rest van het auditjaar. Een slechte auditvoorbereiding werkt door in:

• Hogere werkdruk later in het jaar
• Minder voorspelbare audits
• Meer bevindingen en herstelwerk
• Minder grip op kosten en planning

Wie nu geen structuur aanbrengt, loopt de rest van het jaar achter de feiten aan.

Veelgestelde vragen

Wat als mijn accountant de PBC nog niet heeft gestuurd?
Dan is het verstandig om zelf alvast te starten met auditvoorbereiding. Wachten zorgt vrijwel altijd voor achterstand.

Waarom leidt geen PBC tot slechte auditvoorbereiding?
Zonder PBC ontbreekt overzicht en structuur. Hierdoor ontstaan ad-hoc vragen, dubbele werkzaamheden en planningsproblemen.

Kan ik auditvoorbereiding los zien van de accountant?
Ja. Een goede auditvoorbereiding is een intern proces. De accountant sluit daarop aan, niet andersom.

In conclusie

Geen PBC ontvangen aan het begin van het jaar lijkt onschuldig, maar is vaak het startpunt van een slechte auditvoorbereiding. U kunt niet plannen, niet afstemmen en wordt gedurende het jaar geleefd door auditverzoeken.

Door vroegtijdig structuur aan te brengen in uw auditvoorbereiding, houdt u regie over tijd, kosten en capaciteit. Audit Ready ondersteunt organisaties bij het aanbrengen van structuur in auditvoorbereiding, zodat u weer grip krijgt op het proces vanaf het begin van het jaar. Neem nu contact met ons op en wordt Audit Ready.

Lees meer

Elk jaar opnieuw krijgen organisaties te maken met verrassingen tijdens de audit: correcties op posten, late vragen over risico’s en discussies over onderbouwingen. Deze issues zijn zelden het gevolg van fouten in cijfers, maar van onvoldoende aandacht voor de beheersing van risico’s. 

In dit artikel leest u wat de belangrijkste jaarrekeningrisico’s zijn, waarom deze vaak te laat worden onderkend en vooral: wat u als organisatie zelf kunt doen om ze te beheersen. Met praktische tips uit de praktijk van Audit Ready voorkomt u tijdverlies, stress en extra kosten tijdens de jaarafsluiting. 

Wat verstaan we onder jaarrekeningrisico’s? 

Een jaarrekeningrisico is elk risico dat ertoe kan leiden dat uw financiële cijfers materieel onjuist zijn. 
Dat kan ontstaan door fouten, onvolledige informatie of verkeerde schattingen. 
De accountant is op grond van de NV COS 315 verplicht deze risico’s te identificeren en te beoordelen. Maar in de praktijk is het minstens zo belangrijk dat u als organisatie dit zelf al doet, vóór de audit start. 

Veel voorkomende jaarrekeningrisico’s zijn onder meer: 

• Onvolledige of foutieve omzetverantwoording 

• Verouderde of te lage voorzieningen 

• Onjuiste waardering van voorraden of andere activa 

• Intercompany-afstemmingen die niet aansluiten 

• Gebrek aan onderbouwing bij schattingen en accruals 

Een goed risicodossier is dus geen verplicht document voor de accountant, maar een hulpmiddel om uw eigen cijfers te begrijpen en onderbouwen. Want wat niet gedocumenteerd is, kan de accountant niet gebruiken in zijn dossier. 

Waarom is beheersing van risico’s zo belangrijk? 

De zichtbare beheersing van risico’s bepaalt in hoge mate hoe soepel de audit verloopt. 
Wanneer risico’s niet tijdig worden onderkend of onvoldoende zijn vastgelegd, leidt dat tot onzekerheid bij de accountant — en dus extra tijd, kosten en discussie. 

Bij Audit Ready zien we vaak drie terugkerende pijnpunten: 

1. Controleverschillen kosten tijd en geld 
   Wanneer onderbouwingen ontbreken of niet aansluiten op de administratie, moet uw team in de auditfase alsnog bewijs aanleveren. Een controleverschil kan al leiden tot extra auditwerk. 

2. Risicodossiers worden te laat besproken 
   Veel organisaties hebben een passieve houding als het om de risicodossiers gaat en wachten op de accountant om vragen te stellen en dan pas de onderbouwing aan te leveren.  Dit creëert een onnodige bottleneck in het auditproces, u weet zelf beter hoe u organisatie opereert dan de accountant. 

3. Verrassingen in de laatste weken 
   Vooral balansposten als voorzieningen, leaseverplichtingen en onderhanden werk worden pas laat besproken. Dat zorgt voor extra druk in de afrondingsfase omdat dan pas de kwaliteitsreview plaats vindt, en soms zelfs vertraging in de goedkeuring van de jaarrekening. 

Een organisatie die haar risico’s tijdig beheerst, kan de auditduur met 25 tot 35% verkorten en voorkomt onnodige correcties achteraf. 

Hoe brengt u jaarrekeningrisico’s effectief in kaart? 

De basis voor goede beheersing van risico’s is inzicht. Dat begint met het identificeren van de belangrijkste posten en processen. 

Stappenplan voor risicobeheersing: 

1. Analyseer de balansposten met het grootste volume of schattingsrisico (zoals voorzieningen, omzet of onderhanden werk). 

2. Beoordeel de kans en impact van fouten: wat kan er misgaan, en hoe materieel is dat? 

3. Leg aannames en berekeningen vast in een risicodossier of controlemap. 

4. Bepaal maatregelen: welke controles of onderbouwingen moeten aanwezig zijn? 

5. Evalueer jaarlijks of de risico’s nog actueel zijn (bijv. bij groei, fusies of nieuwe regelgeving). 

Een praktisch hulpmiddel is een risicomatrix, waarin u per post de risico’s, beheersmaatregelen en verantwoordelijken vastlegt. Zo heeft u altijd inzicht in waar de kwetsbaarheden liggen. 

Hoe voorkomt u discussies met de accountant? 

Discussies ontstaan meestal niet door fouten in cijfers, maar door verschillen in interpretatie of timing. De auditor beoordeelt cijfers op consistentie en onderbouwing, terwijl uw team vaak uitgaat van operationele juistheid. 

Om discussies te voorkomen: 

• Zorg dat elke post in de jaarrekening is gereconcilieerd met de subadministraties. 

• Documenteer de onderbouwing van schattingen (bijv. voorzieningen of afschrijvingen). 

• Gebruik een vaste format voor specificaties, zodat duidelijk is wat er per post verwacht wordt. 

• Bespreek afwijkingen of bijzondere posten al tijdens de pre-audit. 

Een goed document om dit vast te leggen is een position paper waarin u deze elementen opneemt. 

Wanneer en hoe bespreekt u risico’s met uw accountant? 

Het moment van bespreking bepaalt het effect. 
Veel organisaties wachten tot de audit start, maar dan is de toon vaak reactief. Door risico’s vroegtijdig te delen, kunt u samen met uw auditor bepalen welke posten extra aandacht vragen — en welke juist niet. 

Aanpak voor effectieve afstemming: 

• Plan een risico-overleg nog vóór de jaarafsluiting (bijv. in november). 

• Gebruik uw interne risicodossier als startpunt voor discussie. 

• Leg vast welke onderbouwingen de accountant verwacht in een position paper, zodat er geen misverstanden ontstaan. 

• Houd rekening met de NV COS 330: auditors moeten extra werkzaamheden uitvoeren als risico’s niet goed worden onderbouwd. 

Met andere woorden: hoe beter u uw risico’s in beeld heeft, hoe kleiner de kans dat de accountant onverwachte aanvullende vragen stelt. 

Hoe houdt u grip op de beheersing van risico’s in de toekomst? 

Beheersing van risico’s is geen eenmalige actie, maar een continu proces. 
Een organisatie die structureel haar risicobeheersing op orde heeft, creëert rust en voorspelbaarheid — niet alleen richting auditors, maar ook richting management en toezichthouders. 

Denk aan: 

• Maandelijkse reviews op balansposities met een schattingskarakter. 

• Heldere verantwoordelijkheden: wie bewaakt welke risico’s? 

• Training van controllers in auditverwachtingen en documentatiekwaliteit. 

• Gebruik van checklists of PBC-lijsten om de consistentie te borgen. 

Audit Ready ziet in de praktijk dat organisaties die hun risicobeheersing structureel professionaliseren, 30% minder auditbevindingen hebben en minder herstelwerk hoeven te doen. 

Veelgestelde vragen 

1. Wat is het verschil tussen een risico en een controleverschil? 

Een risico is een potentiële fout die kán ontstaan; een controleverschil is een feitelijke afwijking die de auditor constateert. Door risico’s vroeg te beheersen voorkomt u controleverschillen. 

2. Wanneer moet ik mijn risicodossier bijwerken? 

Minimaal één keer per jaar, bij voorkeur vóór de jaarafsluiting. Actualiseer het ook bij veranderingen in processen, systemen of regelgeving. 

3. Wat doe ik als mijn accountant nieuwe risico’s identificeert? 

Bespreek deze openlijk. Vaak zijn het risico’s die al bestonden maar nog niet waren vastgelegd. Documenteer de reactie en neem ze op in uw interne beheersplan. 

In conclusie 

Jaarrekeningrisico’s horen bij elke organisatie, maar hoe u ermee omgaat maakt het verschil tussen een soepele of stressvolle audit. 
Door de beheersing van risico’s centraal te stellen – via tijdige analyse, duidelijke onderbouwingen en actieve communicatie met uw auditor – voorkomt u verrassingen en houdt u grip op het auditproces. 

Wilt u uw risicobeheersing verder professionaliseren of uw auditvoorbereiding versterken? Audit Ready ondersteunt organisaties bij het opzetten en optimaliseren van risicodossiers, procesdocumentatie en auditcoördinatie. Zo bent u niet alleen compliant, maar vooral: audit ready. 

Lees meer

Een goede samenwerking met uw accountant is cruciaal voor een soepel auditproces. Toch ervaren veel finance-afdelingen jaarlijks dezelfde frustraties: uitstel van de aftekendatum, onverwacht meerwerk, last-minute vragen over balansposten en misverstanden door gebrek aan kennis van de business. 
In dit artikel leert u hoe u de samenwerking met auditors kunt verbeteren, zodat de jaarrekeningcontrole efficiënt, voorspelbaar en waardevol verloopt. 

Bij Audit Ready ondersteunen wij organisaties dagelijks bij het voorbereiden van audits. Op basis van die ervaring delen wij hieronder de belangrijkste inzichten om effectief samen te werken met auditors — van voorbereiding tot afronding. 

Waarom effectieve samenwerking met uw accountant belangrijk is 

De audit is geen verplicht nummer, maar een kans om inzicht te krijgen in de kwaliteit van uw financiële processen. Toch wordt die kans vaak gemist door ruis in de samenwerking. 
Een gebrekkige afstemming kan leiden tot: 

• Meerwerk door verkeerde inzet van het audit team – Onervaren teamleden werken aan onderwerpen die niet relevant zijn of al een keer beantwoord zijn. 

• Verrassingen in de laatste weken – Balansposten worden onverwacht opnieuw ter discussie gesteld, terwijl deadlines naderen. 

• Gebrek aan begrip van uw business – De accountant lijkt niet te begrijpen hoe uw organisatie écht werkt. 

• Taalbarrières tussen accountant en finance-afdeling – Miscommunicatie door verzoeken met afkortingen en termen vanuit de audit leiden tot onduidelijkheid of verkeerde interpretatie. 

Volgens onderzoek van de NBA (Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants) geeft 64% van de financieel managers aan dat een betere voorbereiding aan klantzijde de audit met 20 tot 30% kan verkorten. Dat is niet alleen efficiënter, maar vermindert ook stress in de drukste periode van het jaar. 

Wat verstaan we onder effectief samenwerken met auditors? 

Effectief samenwerken met auditors betekent meer dan alleen documenten aanleveren. Het gaat om begrip, planning en communicatie. 
Een goede samenwerking is herkenbaar aan drie kenmerken: 

1. Duidelijke verwachtingen – Beide partijen weten wat er wordt opgeleverd en wanneer. 

2. Transparantie – Er is openheid over risico’s, inschattingen en uitzonderingen. 

3. Respect voor elkaars rol – De auditor toetst, u legt uit; samen zorgen jullie voor betrouwbaarheid. 

De basis hiervoor ligt deels in wet- en regelgeving. De Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta) en de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving (RJ) verplichten auditors tot professioneel-kritische oordeelsvorming. Dat vraagt om onderbouwde documentatie van uw kant – geen losse Excelbestanden of onvolledige onderbouwingen. 

Hoe voorkomt u meerwerk door verkeerde inzet van audit juniors? 

Veel frustraties ontstaan doordat junior-auditors vragen stellen zonder de context te begrijpen. Zij werken met checklists, niet met inzicht in uw organisatie. U kunt dit voorkomen door: 

• Een centrale auditcoördinator aan te wijzen binnen uw team die alle communicatie bundelt. 

• Eénmalige instructies schriftelijk vast te leggen, zodat dezelfde vragen niet opnieuw gesteld worden. 

• Uw processen kort toe te lichten bij aanvang (bijvoorbeeld via een walkthrough of procesbeschrijving). 

Een praktische tip: neem het dossier door waarbij de senior of manager van het audit team aanwezig zijn. Dat voorkomt dat juniors in de verkeerde richting zoeken en bespaart u tientallen uren aan onnodig mailverkeer. 

Hoe voorkomt u verrassingen over balansposten in de laatste weken? 

Een van de meest voorkomende auditproblemen is dat posten zoals voorzieningen, intercompany-balansen of going concern pas laat in de controle aandacht krijgen. De oorzaak ligt vaak in gebrekkige communicatie over inschattingen of wijzigingen. 

Zo voorkomt u dit: 

• Plan een pre-audit review: bespreek belangrijke posten en schattingen vooraf met uw auditor bij voorkeur in de periode september/december. 

• Documenteer aannames in position papers  (bijv. onderbouwingen bij schattingen). 

• Zorg dat interne rapportages aansluiten op de jaarrekening, zodat er geen verrassingen ontstaan bij reconciliatie. 

Een vuistregel: als u er in november nog niet over heeft gesproken, zal het in februari waarschijnlijk een probleem worden. 

Wat te doen als de accountant uw business niet begrijpt? 

Het gebrek aan business-inzicht bij auditors komt vaak doordat zij afhankelijk zijn van papieren dossiers en standaard checklists. 
U kunt dit verbeteren door: 

• Een korte bedrijfsintroductie te geven aan het begin van de audit. 

• Belangrijke business drivers (zoals seizoensinvloeden of contractstructuren) helder te benoemen. 

• Uw managementrapportages te delen – niet alleen de jaarrekeningposten. 

Leg bijvoorbeeld uit waarom bepaalde kosten in een specifieke maand hoog zijn. Hoe meer context de auditor heeft, hoe minder hij zich vasthoudt aan standaard afwijkingsanalyses. 

Hoe gaat u om met de ‘taalbarrière’ tussen accountant en finance-afdeling? 

De taalbarrière tussen accountants en finance-afdelingen gaat vaak niet over Engels of Nederlands, maar over verschillende interpretaties van audittermen. 
De accountant werkt met een PBC-lijst (Provided by Client of Prepared by Client), vol termen als specificatie, reconciliatie en onderbouwing. Voor de accountant betekent een “specificatie” vaak een gedetailleerde uitsplitsing met aansluiting op het grootboek en ondersteunend bewijs, terwijl de finance-afdeling soms een overzicht bedoelt zonder verdere toelichting. Het gevolg: frustratie, herwerk en tijdverlies. 

Zo voorkomt u misverstanden: 

• Bespreek de PBC-lijst na ontvangst van de accountant en licht toe wat met elke term wordt bedoeld. 

• Gebruik een gezamenlijke begrippenlijst, waarin audit- en financetermen eenduidig worden uitgelegd. 

• Laat een auditcoördinator binnen uw team de vertaling maken tussen de auditverwachtingen en uw interne administratie. 

Door scherp te zijn op terminologie en interpretatie, voorkomt u dat een ‘specificatie’ voor de ene partij iets anders betekent dan voor de andere. Zo blijft de communicatie helder en verloopt de samenwerking met auditors aanzienlijk efficiënter. 

Wat levert een goede samenwerking met auditors u op? 

Een soepele samenwerking met auditors is niet alleen prettig, maar levert ook aantoonbare voordelen op: 

• Minder correcties en discussies in de laatste auditfase. 

• Kortere doorlooptijd van de controle. 

• Minder druk op uw team tijdens de jaarafsluiting. 

Kortom: een sterke samenwerking met auditors creëert rust, vertrouwen en kwaliteit in uw financiële rapportages. 

Veel gestelde vragen 

1. Hoe bereid ik mijn organisatie het beste voor op de audit? 

Begin drie maanden van tevoren met een interne pre-audit. Een pre audit op de Q3 cijfers zijn een mooie test. Controleer of alle grootboekrekeningen zijn gereconcilieerd, contracten beschikbaar zijn en schattingen goed onderbouwd. 

2. Wat doe ik als ik het niet eens ben met de bevindingen van de auditor? 

Vraag om een onderbouwing met verwijzing naar de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving (RJ) of IFRS. Bespreek de interpretatie samen met uw accountant; vaak is er ruimte voor toelichting of herziening. 

3. Hoe vaak moet ik overleggen met mijn auditor tijdens het jaar? 

Minimaal twee keer: één keer voorafgaand aan de jaarafsluiting (pre-audit meeting) en één keer tijdens de controle. Bij complexe posten is tussentijdse afstemming aan te raden. 

In conclusie 

Samenwerken met auditors hoeft geen jaarlijkse uitdaging te zijn. Met de juiste voorbereiding, communicatie en structuur voorkomt u verrassingen en bespaart u tijd én kosten. 
Door de samenwerking bewust te professionaliseren, creëert u vertrouwen — zowel intern als bij uw accountant. 

Wilt u dat uw volgende audit soepeler verloopt? AuditReady helpt organisaties om audit klaar te zijn, met praktische ondersteuning en een frisse blik op uw financiële processen. Zo haalt u het maximale uit de samenwerking met auditors. Neem hier contact met ons op en wij helpen u graag verder.

Lees meer

Kleine correcties, grote gevolgen: zo voorkomt u ze met een goede audit voorbereiding 

Een presentatiecorrectie hier, een aansluitverschil daar—het lijkt onschuldig. Toch kunnen ogenschijnlijk kleine fouten tijdens de audit leiden tot verlies van vertrouwen, tijdverlies en zelfs imagoschade. Zeker als het om posten gaat die u als organisatie zélf had kunnen voorkomen. 

Audit Ready ziet dagelijks hoe correcties op beginbalansen, negatieve debiteuren of niet-verwerkte journaalposten uitgroeien tot vertragingen en frustraties. Daarom is het voorkomen van correcties een van de krachtigste stappen richting 100% voorbereid op audit zijn. In deze blog leest u waarom dat zo belangrijk is, waar het vaak misgaat, en hoe u correcties vóór kunt zijn. 

Wat voor verschillen zijn er? 

Tijdens een audit kunnen er verschillende soorten correcties naar voren komen. Niet elke correctie heeft dezelfde impact op de jaarrekening. Grofweg maken we onderscheid tussen: 

1. Feitelijke correcties (fouten in bedragen of verwerkingen) 

Dit zijn correcties waarbij een post inhoudelijk onjuist is verwerkt. Denk aan: 

• Een vergeten journaalpost (bijv. afschrijving, voorziening); 

• Een foutieve waardering (bijv. activa te hoog opgenomen); 

• Verkeerde boekingsperiode (bijv. kosten van januari geboekt in december); 

• Omzet verkeerd verantwoord (bijv. geen juiste eigendomsoverdracht). 

Voorbeeld: Een voorraadverschil van €200.000 omdat de verkeerde prijs gehanteerd is bij de waardering van de voorraad → feitelijke correctie. 

2. Presentatiecorrecties (verduidelijking of hergroepering) 

Bij presentatiecorrecties zijn de bedragen inhoudelijk juist, maar is de weergave in de jaarrekening niet conform verslaggevingsregels of onvoldoende duidelijk. Denk aan: 

• Een post die op de verkeerde regel van de balans of winst-en-verliesrekening staat; 

• Samengenomen posten die uitgesplitst moeten worden (bijv. personeelskosten versus inhuur derden); 

• Onvolledige of incorrecte toelichting; 

• Niet alle vereiste toelichtingsonderdelen zijn opgenomen (bijv. bij leasing of voorzieningen). 

Deze correcties wijzigen de kerncijfers niet, maar zijn nodig om de jaarrekening in lijn te brengen met RJ of IFRS, en om een getrouw beeld te geven. 

Voorbeeld: De post “overige schulden” bevat €100.000 aan ontvangen vooruitbetalingen, die volgens RJ apart vermeld moeten worden → presentatiecorrectie. 

Waarom is dit onderscheid belangrijk? 

• Feitelijke correcties zijn voor de accountant het zwaarst wegend. Ze hebben impact op het oordeel, moeten in de management letter of controleverklaring worden vermeld (indien materieel), en zijn vaak signaal van een dieper liggend procesprobleem. 

• Presentatiecorrecties lijken onschuldig, maar bij veelvuldig voorkomen wijzen ze op een gebrek aan kennis van verslaggevingsregels of onvoldoende aandacht voor jaarrekeningkwaliteit. 

Een jaarrekening met meerdere presentatiecorrecties, ook zonder materiële fouten, kan alsnog imagoschade opleveren en aanleiding zijn voor aanvullende controlewerkzaamheden. 

Waarom u alle correcties vóór wilt zijn 

Correcties zijn niet alleen administratief werk. Ze verstoren het vertrouwen en de voortgang van de audit. Dit zijn de belangrijkste gevolgen: 

• Verlies van geloofwaardigheid 
  Als eenvoudige aansluitingen (zoals de beginbalans of liquide middelen) al niet aansluiten, ontstaat direct twijfel bij de accountant over de rest van het dossier. Immers als men zelf al niet ziet dat het bankafschrift niet aansluit met het grootboek, dat zal er dan nog meer niet kloppen? Deze houding zorgt voor onnodig veel vragen tijdens de controle van andere balansposten. 

• Verlies van tijd 
  Elk verschil wat tijdens de audit naar voren komt of deze wel of niet gecorrigeerd moet worden, moet door de accountant worden beoordeeld, herleid naar onderliggende stukken en vastgelegd in het controledossier. Daarbij zijn vaak meerdere teamleden betrokken: een junior die het verschil signaleert, een senior die het analyseert, en een manager die het moet goedkeuren en verwerken in de rapportage. 

• Interne reputatie. Als u laat zien dat zelfs de kleine posten goed op orde zijn, geeft u binnen uw organisatie het signaal af dat kwaliteit en zorgvuldigheid voorop staan. U laat daarmee niet alleen richting de accountant, maar ook richting CFO, directie of toezichthouders zien dat u grip heeft op de cijfers en de controle serieus neemt. 

• Imagoschade bij stakeholders 
  Als er veel correcties worden gemaakt, ontstaat het beeld dat de financiële administratie niet op orde is. 

• Afleiden van echte risico’s 
  Door tijd te verliezen aan laaghangend fruit, verschuift de aandacht van complexere auditrisico’s die écht aandacht verdienen. 

Wist u dat een post zonder aansluitverschillen of controleverschillen gemiddeld 60% sneller afgewikkeld wordt (first time right). 

Wat zijn veelvoorkomende oorzaken van correcties? 

1. Verschillen tussen administratie en vorig jaardossier 

Soms is de administratie aangepast na het sluiten van het auditdossier, bijvoorbeeld bij correcties uit de management letter. Als deze niet zijn verwerkt in het nieuwe boekjaar, leidt dit tot discussie en correcties. 

2. Operationele stromen houden geen rekening met afgrenzing 

Het hele jaar door heeft uw organisatie transacties. Deze operationele processen houden geen rekening met een eindstand met specifieke jaarrekeningregels. Dit is onderdeel van het afsluitproces waarbij men bewust moet zijn van de verschillen tussen een subledger output en een presentatie in de jaarrekening. 

3. Posten die geen eigenaar hebben 

Wanneer niemand verantwoordelijk is voor het oplossen of afstemmen van een balanspost, blijven openstaande posten onnodig bestaan tot de accountant ze signaleert. 

Hoe bent u 100% voorbereid op audit en voorkomt u correcties? 

De oplossing zit in structuur, eigenaarschap en timing. Audit Ready adviseert de volgende aanpak: 

1. Start met een correcte beginbalans 

• Zorg dat alle correcties uit het vorige jaar zijn verwerkt in het nieuwe boekjaar; 

• Stem uw administratie af met de definitieve jaarrekening; 

2. Voer een pre-close review uit 

Voer een eigen pre audit uit op posten met risico op correcties, zoals: 

• Overlopende posten; 

• Tussenrekeningen; 

• Voorzieningen en accruals; 

• Waardering van activa. 

Gebruik hiervoor een werkboek per balansrubriek. 

3. Voorkom herhaling: documenteer én evalueer 

Analyseer de correcties van vorig jaar: 

• Waarom moesten die worden geboekt? 

• Hoe voorkomt u dit in de volgende afsluiting? 

• Wat kunt u structureel anders inrichten? 

Een organisatie die in 2023 nog 28 correcties had, reduceerde dit aantal tot slechts 3 na het implementeren van een pre-close proces met Audit Ready. 

4. Wijs dossier-eigenaren aan 

Elke balanspost of toelichting moet een eigenaar hebben, verantwoordelijk voor: 

• De aansluiting op het vorige jaar; 

• De volledigheid en juistheid van het werkdossier; 

• De toelichting bij vragen van de accountant. 

Hoe weet u of u risico loopt op correcties? 

Stel uzelf de volgende vragen: 

• Is de administratie afgestemd op de afgetekende jaarrekening van vorig jaar? 

• Zijn alle correcties uit de vorige audit verwerkt én gedocumenteerd? 

• Zijn controleverschillen uit voorgaande jaren nog steeds aanwezig? 

• Weet u wie binnen het team verantwoordelijk is voor welke post? 

Als u één of meer van deze vragen met “nee” beantwoordt, is het risico op correcties aanwezig. 

Veelgestelde vragen 

Waarom is het belangrijk om presentatie controleverschillen te voorkomen? 

Omdat ze leiden tot extra werk, verlies van vertrouwen bij de accountant en vertraging van het auditproces. Kleine fouten geven vaak een verkeerd signaal over de kwaliteit van de rest. 

Moet ik correcties altijd doorvoeren? 

Niet per se – materiële overwegingen spelen mee. Maar zelfs als een correctie niet in de jaarrekening hoeft, moet deze tóch vaak intern worden beoordeeld en gedocumenteerd. 

Hoe blijf ik 100% voorbereid op audit? 

Door het auditdossier zélf al kritisch door te lichten voordat de accountant begint. Gebruik een pre-close checklist, werk met dossier-eigenaren en zorg voor afstemming van cijfers en toelichtingen. 

Correcte voorbereiding voorkomt correcties 

Correcties kosten tijd, vertrouwen en energie. Vaak zijn ze eenvoudig te voorkomen met een goede voorbereiding. Door de administratie op orde te hebben vóórdat de accountant begint, bent u niet alleen sneller klaar, maar ook sterker in controle. 

Kortom: 100% voorbereid op audit betekent ook 100% grip op uw cijfers – van de eerste tot de laatste post. 

Wilt u weten waar uw organisatie correcties had kunnen voorkomen of hoe u het pre-close proces beter inricht? Neem dan contact op met Audit Ready. Wij helpen u graag vooruit. 

Lees meer

Een goede voorbereiding op de jaarrekeningcontrole begint met één essentieel document: de PBC lijst. Maar wat is precies de PBC lijst betekenis? En wie is verantwoordelijk voor een volledige en correcte lijst op te leveren stukken? 

De PBC lijst (Prepared By Client-lijst) vormt de basis van een effectief audit readiness process. Het is de verzameling PBC items die nodig zijn om de jaarrekeningcontrole efficiënt en zonder vertraging te laten verlopen. In deze blog leest u wie eigenaar is van de PBC lijst, hoe deze zich verhoudt tot het auditproces en hoe u als organisatie écht audit ready wordt. 

Waarom is de kwaliteit van de PBC lijst zo belangrijk? 

De kwaliteit van de PBC lijst bepaalt hoe soepel het controleproces verloopt. Een PBC audit met volledige en duidelijke lijst: 

• verbetert de planning van zowel uw eigen team als dat van de accountant; 

• minimaliseert het aantal aanvullende vragen tijdens de jaarrekeningcontrole; 

• voorkomt dubbel werk en onnodige kosten. 

Een slechte of incomplete PBC lijst leidt vrijwel altijd tot inefficiënties. Wanneer juniors in het auditteam hun werk niet kunnen afmaken door ontbrekende stukken, moeten duurdere seniors of managers achteraf herstellen. De kwaliteit van uw lijst is dus direct gekoppeld aan de kosten én de doorlooptijd van de audit. 

Wanneer moet de PBC lijst beschikbaar zijn? 

Het meest voorkomende probleem bij audits is te late aanlevering van de lijst op te leveren stukken. Veel organisaties onderschatten hoeveel impact dit heeft op de tijd en capaciteit van de accountant. 

Ons advies voor een professioneel “audit readiness process”: 
Verzoek uw accountant al om de eerste versie van uw PBC lijst accountant in september. 

Dit zorgt ervoor dat uw team, uw accountant en het auditplanningsteam voldoende tijd hebben om interne processen, balansdossier en onderbouwingen af te stemmen. Door vroeg te starten, voorkomt u een piekbelasting vlak voor de jaarrekeningcontrole. 

Wie is de eigenaar van de PBC lijst? 

De verantwoordelijkheid ligt bij u als organisatie voor het aanleveren van correcte en volledige informatie van de PBC lijst. De accountant is verantwoordelijk voor het proces: het opstellen, structureren en bewaken van deze lijst. U beide hebben er het meest baat bij als deze PBC lijst duidelijk en volledig is opgesteld. Samenwerking en duidelijke afspraken over eigenaarschap en planning zijn cruciaal om efficiëntie te waarborgen in het bredere audit readiness process. 

Een volledig en gestructureerd balansdossier, gecombineerd met duidelijke communicatie, zorgt ervoor dat beide partijen efficiënt kunnen samenwerken. Daarmee ontstaat niet alleen een soepele audit, maar ook een duurzaam werkproces richting toekomstige jaren. 

Veelvoorkomende pijnpunten en oplossingen

Desondanks de PBC cruciaal is voor een goede samenwerking, wordt helaas de PBC niet altijd goed bijgewerkt / opgesteld door de accountant. Wat kunt u hier aan doen: 

1. De PBC portal is niet volledig → Bekijk per balanspost welke onderbouwingen verplicht zijn en vraag de accountant om alle ontbrekende verzoeken toe te voegen. 

2. Verouderde PBC items blijven openstaan → Vraag om verouderde verzoeken te verwijderen, zodat uw lijst actueel en werkbaar blijft. 

3. Onduidelijke verzoeken of uitleg → Vraag per verzoek expliciet: wat wordt er verwacht? Koppel vaste formats en werkboeken om herhaling en miscommunicatie te voorkomen. 

4. Aanlevering is te laat of ongeorganiseerd → Plan intern twee weken vóór de auditdeadline een complete oplevering van het balansdossier. 
Zo bent u daadwerkelijk audit ready. 

Veel gestelde vragen 

Wat is de PBC lijst betekenis? 

De PBC lijst is de verzameling documenten, analyses en onderbouwingen die u aanlevert aan de accountant als onderdeel van de jaarrekeningcontrole. 

Wanneer moet de PBC lijst klaar zijn? 

Idealiter al in september, zodat deze goed geïntegreerd kan worden in het audit readiness process. 

Wie is eigenaar van de PBC lijst? 

U bent eigenaar van de inhoud, de accountant van het proces. Alleen door samenwerking wordt u audit ready. 

In conclusie 

De PBC lijst is een essentieel onderdeel van elk audit readiness process. De kwaliteit, volledigheid en tijdigheid van deze lijst bepalen hoe efficiënt de jaarrekeningcontrole verloopt. Door vroeg te starten, duidelijke afspraken te maken en aandacht te hebben voor volledigheid van alle PBC items, voorkomt u vertragingen en onnodige kosten. 

Wilt u uw organisatie écht audit ready maken of zoekt u praktische audit oplossingen? 
Audit Ready ondersteunt u graag bij het optimaliseren, automatiseren en professionaliseren van uw volledige PBC-proces en balansdossier. Neem hier contact op

Lees meer

Nog maar 100 dagen tot het einde van het jaar – dat betekent: tijd om de voorbereidingen voor de jaarrekeningcontrole op te starten. Heeft u al grip op uw dossier? Of voelt u zich vooral een bijrijder die achter de feiten aanloopt? Met de juiste voorbereiding jaarrekeningcontrole: van bijrijder naar driver’s seat verandert u de situatie en neemt u de regie. 

In deze blog leest u hoe u veelvoorkomende problemen zoals een niet-aansluitende beginbalans, slechte planning en uitloop van de aftekendatum voorkomt. Zo houdt u grip en voorkomt u onnodige werkdruk en kosten. 

Waarom is goede pre audit voorbereiding cruciaal? 

Veel organisaties ervaren het auditproces als stressvol en chaotisch. Uit onderzoek blijkt dat circa 45% van de audits niet op de geplande datum wordt afgerond. Dit leidt tot hoge werkdruk en extra kosten. De kernoorzaken zijn vaak: 

• Te laat beginnen met de jaarrekeningcontrole voorbereiding 

• Onderschatting hoeveel werk de voorbereiding met zich mee brengt 

• Beginbalans sluit niet aan, door correcties last-minute vorig jaar 

• Slechte planning en communicatie tussen finance en accountant 

• Vertragingen die leiden tot uitloop van de aftekendatum 

Door tijdig met de pre audit aan de slag te gaan, beperkt u deze risico’s. U gaat van een reactieve houding (bijrijder) naar een proactieve, leidende rol (driver’s seat). 

Wat houdt pre audit precies in? 

Pre audit is de fase vóór de formele jaarrekeningcontrole waarin u het dossier, processen en risico’s kritisch doorneemt. Het doel is om fouten en onvolledigheden vroeg te signaleren en aan te pakken. Hierdoor verloopt de officiële audit soepeler en efficiënter. 

Belangrijke onderdelen van pre audit zijn: 

• Controleren en afstemmen van de beginbalans 

• Vaststellen en bespreken van risicovolle posten en mutaties 

• Opstellen van een realistische planning met uw accountant 

• Verzorgen van volledige en overzichtelijke dossierstukken 

Tips voor effectieve voorbereiding jaarrekeningcontrole: van bijrijder naar driver’s seat 

1. Begin tijdig met de beginbalans 
   Zorg dat deze aansluit met de vorige jaarrekening. Dit voorkomt last-minute correcties en discussie. Vraag desnoods om een tussentijdse controle van de balans. 

2. Plan en communiceer helder 
   Maak samen met uw accountant een planning met duidelijke deadlines. Houd ook intern vast aan deze deadlines en stem regelmatig af. 

3. Breng risicoposten vroegtijdig in kaart 
   Denk aan voorzieningen, latente belastingen en bijzondere transacties. Bespreek deze vóór de controle zodat er geen verrassingen ontstaan. 

4. Zorg voor een compleet en overzichtelijk dossier 
   Een auditdossier met duidelijke toelichtingen voorkomt onnodige vragen en bespaart uren. 

5. Gebruik technologie en auditsoftware 
   Digitaliseer het dossier en gebruik tools om samen te werken met uw accountant. Dit verhoogt transparantie en versnelt het proces. 

Wat zijn de gevolgen van een slechte voorbereiding? 

• Uitloop van de aftekendatum met meerwerk en extra kosten 

• Onnodige werkdruk en stress voor uw finance team 

• Mogelijke boetes of sancties bij niet-tijdige oplevering van jaarrekening 

• Verlies van controle en vertrouwen in het auditproces 

Door de voorbereiding goed in te richten, voorkomt u deze nadelen en houdt u grip. 

Veelgestelde vragen 

Hoe voorkom ik dat de beginbalans niet aansluit? 

Controleer de beginbalans al vroeg en stem deze af met de vorige jaarrekening. Vraag eventueel een tussentijdse controle aan. 

Wat als de planning toch uitloopt? 

Communiceer dit direct met de accountant en herplan samen. Voorkom dat taken zich opstapelen en neem waar mogelijk extra capaciteit in. 

Hoe kan ik de pre audit optimaal inzetten? 

Zorg dat uw finance team goed begrijpt wat nodig is, maak gebruik van auditsoftware en overleg proactief met de accountant over risicoposten en planning. 

In conclusie 

Met nog 100 dagen te gaan, is het essentieel om nu de regie te nemen over uw jaarrekeningcontrole. De voorbereiding jaarrekeningcontrole: van bijrijder naar driver’s seat helpt u om proactief te handelen, werkdruk te verminderen en kosten te beheersen. 

Een strakke beginbalans, duidelijke planning en volledige dossiers vormen de basis voor een succesvolle audit. Wilt u weten hoe u dit concreet in uw organisatie toepast? Neem gerust contact op met Audit Ready voor praktische ondersteuning en advies. Start vandaag nog en neem de leiding over het controleproces! 

Lees meer

De kosten van een audit zijn de afgelopen twee decennia flink veranderd. Waar u vroeger vooral keek naar het uurtarief, spelen nu veel meer factoren mee. Denk aan de complexiteit van regelgeving, krapte op de arbeidsmarkt, technologische ontwikkelingen en vooral: de mate van voorbereiding binnen uw organisatie. 

In deze blog leert u hoe de auditkosten en meerwerknota’s zich in de afgelopen 20 jaar hebben ontwikkeld en krijgt u praktische tips om kosteneffectief te pre auditen. Zo voorkomt u onnodige kosten en vertragingen bij de jaarrekeningcontrole. 

Hoe zijn de auditkosten in 20 jaar veranderd? 

Auditkosten worden bepaald door meerdere factoren, waaronder het aantal uren dat een accountant besteedt, het uurtarief, en de complexiteit van de controle. 

• Uurtarieven zijn gestegen. In 2005 lag het gemiddelde uurtarief voor accountants tussen de €75 en €100, terwijl dat in 2025 gemiddeld rond de €140 tot €180 ligt, afhankelijk van de schaal van het kantoor en de specialistische kennis. 

• Complexere regelgeving zoals de invoering van IFRS, ESG, vereisten bestuursverslag, strengere interne controle- en fraudebeheersings-eisen (zoals SOx in internationaal opererende bedrijven), en veranderde verslaggevingsregels hebben de tijdsinvestering per audit verhoogd. 

• Digitalisering en data-analyse hebben deels geautomatiseerd wat vroeger handmatig moest, maar dit vraagt ook om gespecialiseerde kennis en voorbereiding. 

Een belangrijke statistiek: uit onderzoek blijkt dat gemiddeld de helft van de audits niet aftekenen op de oorspronkelijk afgesproken aftekendatum. Dit vertaalt zich direct in meer werkdruk op uw financiële afdeling en een grotere kans op meerwerk. 

Wat zijn de belangrijkste oorzaken van meerwerk en hogere auditkosten? 

1. Onvoldoende voorbereiding 

Als uw organisatie niet tijdig en volledig de juiste documenten aanlevert, moet de accountant extra controles uitvoeren of om aanvullende informatie vragen. Dit leidt tot meerwerknota’s. 

2. Versnipperde communicatie 

Losse PBC-verzoeken zonder samenhang veroorzaken extra administratie en vertraging. Het kost tijd om alles te verzamelen en op elkaar af te stemmen. 

3. Uitstellen aftekendatum 

Vertraging in het afronden van de jaarrekening of het auditproces leidt tot extra uren, zeker als deadlines steeds verschuiven. De gebeurtenissen na balansdatum, de eventuele going concern tijdslijn van twaalf maanden  verschuift en de “final reviews” moeten opnieuw uitgevoerd worden. 

4. Complexiteit en veranderende regelgeving 

Nieuwe wet- en regelgeving, zoals recente wijzigingen in de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta) en de ESG, verhogen de eisen aan de audit, wat extra tijd kost. 

Hoe kunt u kosteneffectief voorbereiden? 

1. Zorg voor een efficiënte voorbereiding 

Lever volledige werkboeken aan per balanspost, zodat de accountant direct inzicht heeft in de onderbouwing en het totaalbeeld. Dit voorkomt onnodige vragen en meerwerk. 

2. Maak een duidelijke planning 

Stem de planning van de audit goed af met uw accountant en zorg dat interne deadlines worden gehaald. Voorkom last-minute aanleveringen. 

3. Investeer in kennis binnen uw team 

Begrip van wat de accountant nodig heeft helpt om verzoeken proactief te beheren en op tijd te anticiperen op vragen. 

4. Maak gebruik van technologie 

Audit software, closing tooling en data-analyse tools en geïntegreerde financiële systemen versnellen het proces en verminderen het risico op fouten. 

Wat is de impact van kosteneffectief auditen op uw organisatie? 

Door actief te investeren in voorbereiding en samenwerking verlaagt u het risico op meerwerknota’s en onnodige kosten. U bespaart niet alleen op de accountantskosten, maar verkort ook de doorlooptijd van de audit. Dit verhoogt de betrouwbaarheid van uw financiële rapportage en zorgt voor rust binnen uw finance team. 

Veelgestelde vragen 

Wat zijn meerwerknota’s precies? 

Meerwerknota’s zijn extra kosten die een accountant in rekening brengt wanneer de audit meer uren kost dan vooraf is ingeschat, vaak door onvoorziene omstandigheden of onvoldoende voorbereiding. 

Hoe kan ik de auditkosten beter beheersen? 

Door een goede voorbereiding, duidelijke communicatie, het op tijd aanleveren van volledige documenten en het actief beheren van het auditproces. 

Heeft wet- en regelgeving invloed op de auditkosten? 

Ja, nieuwe regels en strengere controle-eisen verhogen de tijdsinvestering van accountants, wat zich vertaalt in hogere kosten. 

In conclusie 

De auditfee is in 20 jaar gestegen door hogere uurtarieven, complexere regelgeving en veranderende controle-eisen. Meerwerk speelt een grote rol in deze kostenstijging, vooral wanneer voorbereiding en communicatie niet optimaal zijn. 

Kosteneffectief auditen vraagt om proactieve voorbereiding, goede samenwerking met uw accountant en een helder overzicht van uw financiële gegevens. Zo bespaart u kosten en voorkomt u onnodige vertragingen. 

Wilt u weten hoe u dit binnen uw organisatie kunt aanpakken? Neem hier contact op met Audit Ready voor advies op maat. 

Lees meer

Tijdens de jaarrekeningcontrole zet het auditteam veel tijd en energie in om uw financiële gegevens te beoordelen. Maar wist u dat een aanzienlijk deel van die uren vaak besteed wordt aan werk dat u als organisatie ook zelf had kunnen doen? Met het juiste inzicht in urenbesteding voorkomt u onnodig meerwerk, verlaagt u de kosten en vermindert u de werkdruk binnen uw finance team. 

In deze blog geven we u concreet inzicht in het aantal uren dat een auditteam gemiddeld maakt, hoe deze uren verdeeld zijn, en wat u zelf kunt doen om de controle efficiënter te laten verlopen. 

Hoeveel uren maakt het auditteam eigenlijk? 

Bij een middelgrote tot grote jaarrekeningcontrole, bijvoorbeeld uitgevoerd door een Big Four kantoor, ligt het totaal aantal bestede uren vaak rond de 500 tot 520 uur. Deze uren zijn verdeeld over verschillende functieniveaus binnen het controleteam, zoals junior auditors, seniors, managers en partners. 

Een typische urenverdeling ziet er zo uit: 

Niveau	Percentage van uren	Uren (bij totaal 517)
Junior (Staff)	50%	260 uur
Senior	30%	156 uur
Manager	15%	78 uur
Partner	5%	23 uur

Deze verdeling weerspiegelt de normale taakverdeling: junioren doen het meeste uitvoerende werk, seniors en managers coördineren en beoordelen, en partners zijn betrokken bij strategische beslissingen en eindverantwoordelijkheid. 

Wat betekent dit voor uw auditfee? 

Gebaseerd op gangbare Big Four uurtarieven in 2025, komt dit gemiddeld neer op een fee van ongeveer € 85.000 exclusief btw: 

Niveau	Uurtarief (Big Four indicatief)	Uren	Subtotaal fee
Junior (Staff)	€ 125	260	€ 32.500
Senior	€ 175	156	€ 27.300
Manager	€ 235	78	€ 18.330
Partner	€ 350	23	€ 8.050
Totaal	—	517	€ 86.180

In de praktijk wordt hier vaak een vaste fee op gebaseerd, rond de € 85.000, afhankelijk van complexiteit en risico. 

Hoeveel van deze meerwerk uren zijn te voorkomen? 

Uit ervaring blijkt dat tot wel 30% van de audituren besteed wordt aan werkzaamheden die u als klant ook zélf had kunnen uitvoeren, zoals: 

• Het verzamelen en organiseren van documenten en onderliggende stukken 

• Het tijdig en helder toelichten van journaalposten, grootboekrekeningen en bijzondere posten 

• Het bespreken van risicovolle posten vóór de controle 

• Het verbeteren van de interne communicatie over de auditplanning en verwachtingen 

Dit betekent dat van de 517 uur ongeveer 155 uur (ruim 4 werkweken aan fulltime inzet!) aan meerwerk te vermijden is met de juiste voorbereiding. 

Waarom ontstaat dit meerwerk? 

De belangrijkste oorzaken zijn: 

• Verkeerde inzet van audit juniors: onvolledige of ongestructureerde dossiers leiden tot veel navragen 

• Kennisachterstand binnen het finance team: onduidelijkheid over wat de accountant precies nodig heeft 

• Risicodossiers worden te laat besproken: onverwachte vragen en extra toelichtingen verlengen de controle 

• Hoge werkdruk in het voorjaar: tijdgebrek leidt tot reactief werken en onvoldoende voorbereiding 

Tips om meerwerk te voorkomen en uren te besparen 

1. Organiseer uw auditdossier volledig en helder: Voeg per post een korte, duidelijke toelichting en de benodigde onderliggende stukken toe. 

2. Bespreek risicoposten proactief met uw accountant: Denk aan voorzieningen, latente belastingen en bijzondere transacties. 

3. Investeer in kennis van uw finance team: Zorg dat iemand auditvragen goed kan beoordelen en voorbereiden. 

4. Start vroeg met de controlevoorbereiding: Een harde afsluiting per september/oktober kan werkdruk in het voorjaar verlagen. 

5. Gebruik audit software actief: Zorg dat uw team vertrouwd raakt met digitale audittools zoals Datasnipper en hier zelf mee werkt. 

6. Vraag inzicht in urenbesteding: Bespreek vooraf en achteraf hoeveel uren aan welke taken zijn besteed en waar efficiëntie mogelijk is. 

Veelgestelde vragen om meerwerk uren te voorkomen

Hoe krijg ik inzicht in de urenbesteding van het auditteam? 

Vraag bij de start van de controle om een urenplanning en bespreek na afloop de werkelijke besteding. Dit helpt u te begrijpen waar de meeste tijd gaat zitten. 

Welke taken kan ik zelf uitvoeren om uren te besparen? 

Denk aan het proactief aanleveren van een compleet dossier, het toelichten van complexe posten en het vroegtijdig bespreken van risico’s met uw accountant. 

Is het mogelijk om uren te verminderen zonder kwaliteit te verliezen? 

Ja, door goede voorbereiding, heldere communicatie en betrokkenheid kunt u samen met het auditteam efficiënter werken zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit. 

In conclusie 

Het controleren van uw jaarrekening is een intensief proces dat veel uren kost, vaak tegen hoge tarieven. Met inzicht in de urenbesteding en de juiste aanpak kunt u echter tot 30% van deze uren voorkomen. Dit vermindert niet alleen uw kosten, maar ook de werkdruk op uw finance team en verbetert de samenwerking met uw accountant. 

Wilt u weten hoe uw organisatie slimmer kan samenwerken met het auditteam? Audit Ready helpt u graag met pre-audit ondersteuning, praktische trainingen en het opzetten van auditproof dossiers. Neem hier contact met ons op

Lees meer

Een goede position paper maakt het verschil in uw auditvoorbereiding 

Tijdens een audit is het essentieel dat de accountant voldoende inzicht krijgt in uw organisatie om controlewerkzaamheden goed te kunnen uitvoeren. Toch blijven onderwerpen met een verhoogd risico vaak liggen tot het laatste moment. Het gevolg: tijdsdruk, vertraging in het auditproces, bevindingen en discussies over toelichtingen die niet goed zijn voorbereid. 

Een goed onderbouwde position paper helpt u om uw standpunt bij complexe verslaggevingsvraagstukken vroegtijdig te onderbouwen en af te stemmen. Daarmee voorkomt u interpretatieverschillen in een laat stadium, onzekerheid in de aanlevering en onnodige correcties van de jaarrekening.  

Als je niet weet of je een position paper dient op te stellen, bespreek dan in het team de volgende drie vragen:  

1. Is er interpretatieruimte over het onderwerp (enige mate van subjectiviteit)? 

2. Is het een risicogebied vanuit auditperspectief? 

3. Is het relevant voor een disclosure of waardering in de jaarrekening? 

Is het antwoord ja op alle drie de vragen, dan is het verstandig om vooraf al een positie in te nemen hoe je omgaat met het onderwerp. Een top vijf onderwerpen waarbij wij adviseren om een standpunt in te nemen en uit te werken (indien van toepassing):  

rwerp	1. Is er interpretatieruimte?	2. Is het een risicogebied voor de audit?	3. Is het relevant voor toelichting in de jaarrekening?
1. Impairment (goodwill / activa)	Ja – beoordeling triggers en waardering is subjectief	Ja – vaak materiële post, risico op schattingsfouten	Ja – toelichting op aannames, uitkomsten impairment test vereist
2. Going concern bij slechte resultaten	Ja – inschatting continuïteit vereist oordeelsvorming	Ja – kernprincipe van verslaggeving, risico op onjuiste grondslagen	Ja – verplicht bij significante onzekerheid (RJ 170 / IAS 1)
3. Voorzieningen (bijv. reorganisatie)	Ja – timing en juridische/feitelijke verplichting is beoordelingsvraag	Ja – gevoelig voor schatting en manipulatie	Ja – aard, omvang en verwachte timing moeten worden toegelicht
4. Omzetafgrenzing	Ja – bepaling moment van opbrengstherkenning vereist interpretatie	Ja – altijd materieel, inherent auditrisico	Ja – toelichting op methodiek en prestatieverplichtingen verplicht
5. Leaseclassificatie / verwerking	Ja – beoordelen leasecomponenten en looptijd vereist interpretatie	Ja – volledigheid, juiste verwerking onder RJ 292 / IFRS 16 is risicovol	Ja – uitgebreide disclosures vereist over leaseverplichtingen

Waarom een position paper essentieel is bij audit voorbereiding 

Een position paper is méér dan een interne notitie; het is een instrument om risico’s te beheersen en discussies met de accountant te structureren. Zonder goed uitgewerkte position papers kunnen de volgende knelpunten ontstaan: 

• Vertraging in de audit, omdat de accountant extra informatie of analyses opvraagt; 

• Onzekerheid in de verslaggeving, met risico op onjuiste of inconsistente verwerking; 

• Versnipperde communicatie, doordat meerdere teamleden aan beide kanten betrokken zijn zonder centrale afstemming; 

• Onvoldoende onderbouwing bij inschattingen, wat leidt tot correcties of aanvullende werkzaamheden. 

Door vroegtijdig een position paper op te stellen: 

• Creëert u duidelijkheid vooraf, nog vóórdat het onderwerp een PBC-verzoek wordt; 

• Legt u een consistente visie vast die het team houvast geeft; 

• Kunt u de accountant gericht meenemen in uw redenering en keuzes; 

• Positioneert u zichzelf als professioneel gesprekspartner die regie voert over het dossier. 

Hoe stelt u een goede position paper op? 

Een goede position paper beantwoordt drie fundamentele vragen: Wat is het probleem? Wat zijn de regels? En hoe passen wij die toe in deze situatie? De opbouw is als volgt: 

1. Beschrijf het onderwerp en de aanleiding 

Formuleer het onderwerp kort en feitelijk. Wat is er gebeurd of waarom is dit vraagstuk ontstaan? 

Voorbeeld: “In december 2025 is een reorganisatie aangekondigd. De vraag is of de criteria voor het vormen van een voorziening per balansdatum zijn vervuld.” 

2. Verwijs naar relevante verslaggevingsregels 

Baseer uw redenering op de toepasselijke verslaggevingskaders (zoals de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving of IFRS), en geef aan hoe u deze toepast in deze casus. 

• Benoem de relevante bepalingen en licht kort toe waarom deze van toepassing zijn; 

• Vermijd een juridisch betoog: focus op interpretatie en toepasbaarheid. 

Voorbeeld: “Volgens RJ 252.201 mag een voorziening voor reorganisatie alleen worden opgenomen indien op balansdatum een formeel plan is gecommuniceerd.” 

3. Toon overwegingen en gemaakte keuzes 

Laat zien dat u bewust hebt gekozen. Wat waren de alternatieven? Waarom is deze verwerking volgens u het meest passend? 

• Werk met een beslisboom of flowchart als hulpmiddel; 

• Benoem onzekerheden en de impact ervan. 

4. Gebruik ondersteunend bewijsmateriaal 

Voeg bijlagen toe zoals interne beleidsdocumenten, externe adviezen of schattingsberekeningen. Zorg dat deze aansluiten op uw argumentatie. 

5. Formuleer een heldere conclusie 

Eindig met een samenvatting van uw standpunt en geef aan wat het effect is op de balans en winst- en verliesrekening. 

Tip: Voeg een korte tabel toe met “vraagstuk – regelgeving – conclusie”, zodat de accountant direct overzicht heeft. 

Wacht niet op een PBC-verzoek 

Veel fouten ontstaan omdat een organisatie wacht totdat de accountant om toelichting vraagt. Beter is het om proactief onderwerpen te signaleren en zelf met een position paper te komen. Zo behoudt u controle over de uitleg en voorkomt u ad-hoc werk onder tijdsdruk. 

Veelgestelde vragen 

Wat is het doel van een position paper bij auditvoorbereiding? 

Het doel is om standpunten over complexe verslaggevingskwesties helder te documenteren en te onderbouwen met regels, overwegingen en bewijs. Daarmee voorkomt u discussie of vertraging tijdens de audit. 

Moet ik de accountant altijd een position paper aanleveren? 

Niet altijd, maar bij elk onderwerp dat afwijkt van het standaardproces of waar interpretatie nodig is, is het verstandig dit te delen. De accountant toetst dan op basis van uw onderbouwing. 

Hoe lang moet een position paper zijn? 

Tussen de 1 en 3 pagina’s is vaak voldoende, mits het kernachtig en compleet is. Werk eventueel met bijlagen voor audit evidence. 

wees proactief en professioneel met een position paper 

Een goede position paper is essentieel voor een efficiënte en professionele audit voorbereiding. Het voorkomt onduidelijkheid, versnelt het controleproces en laat zien dat u grip heeft op complexe verslaggevingsvraagstukken. 

Wacht niet tot de accountant vragen stelt. Pak onderwerpen met een verhoogd risico proactief op en leg uw keuzes goed vast. Dat is niet alleen prettig voor de accountant, maar vooral voor uzelf en uw team. 

Heeft u hulp nodig bij het opstellen of beoordelen van uw position papers? Audit Ready ondersteunt organisaties bij de voorbereiding van audits en het verbeteren van interne verslaggevingsprocessen. Neem gerust contact met ons op voor meer informatie of een vrijblijvend adviesgesprek. 

Lees meer